Polityczny rap poza głównym nurtem

Rosyjska muzyka, a w szczególności ta undergroundowa i niezależna, jest bardzo bogata w różne gatunki muzyczne, odłamy ideologiczne, style i formy działań. Historia rosyjskiego undergroundu zaczęła się jeszcze w czasach Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i trwa aż do dzisiaj. Nie obyło się bez sporów i wewnętrznych konfliktów, ale mimo to od wielu dekad muzycy walczą z systemem, władzą państwową i konserwatywnymi członkami społeczeństwa.

 

Dmitry Kuznetsov, bardziej znany pod pseudonimem Husky (ros. Хаски), to 27-letni raper pochodzący z syberyjskiego miasta Ułan Ude, położonego blisko granicy z Mongolią. Obecnie jest jednym z  najważniejszych wykonawców w Rosji.

Zanim został raperem, rozpoczął studia dziennikarskie na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym. Swoją pierwszą płytę „Sbcz żyzn'” (po polsku „Psk życie”, czyli Pieskie życie) nagrał w pokoju moskiewskiego akademika. Kiedy w internecie pojawiły się nagrania nikomu jeszcze nieznanego rapera o pseudonimie Husky, od razu było widać, że jest inny od wszystkich. Miał w sobie coś introwertyczno-maniakalnego. Zamiast stylizacji na twardziela i gangsterskiej pozy – melancholia, mamrotanie pod nosem i seria nieartykułowanych dźwięków. Podczas gdy wielu rosyjskich raperów  wzoruje się na amerykańskich muzykach, to, co robi Husky, polega na przyjęciu historycznie amerykańskiego gatunku i wstrzyknięciu mu posępności i melancholii, które definiują rosyjską kulturę już od czasów Tołstoja i Dostojewskiego. Rezultatem jest coś bardzo wyjątkowego i bardzo rosyjskiego.

Husky wygląda jak typowy dresiarz – młody mężczyzna z ogoloną głową, ubrany w czarny dres z Adidasa. Ale za tym zwodniczym wyglądem kryje się człowiek oczytany i erudycyjny, absolwent jednego z najlepszych uniwersytetów w Rosji i reporter, który pracował dla największych kanałów telewizyjnych w kraju. Jego wiedza i doświadczenie są widoczne w tekstach – jego piosenki pełne są odniesień historycznych, politycznych, a nawet biblijnych. Husky, prawdziwy fan literatury rosyjskiej, jest chwalony za poetyckie podejście do tekstów piosenek. Piosenki Husky’ego, prezentujące bogate słownictwo i rymy z bitami przypominającymi bicie w tle, uderzają słuchacza jak kule. Jego teksty są literackie, gęste i często trudne do rozszyfrowania pomiędzy jego niewyraźnym flow i przytłaczającymi bitami.

Nie tylko wyrazistość tekstów odróżnia Husky’ego od innych lokalnych raperów. Cechą charakterystyczną Husky’ego jest jego wiarygodność. W przeszłości nawet odnoszący sukcesy artyści hip-hopowi w Rosji byli tylko cieniem swoich amerykańskich odpowiedników. Naśladowali rytm, dźwięk, teksty. Muzyka brzmiała bezpaństwowo, opowiadała o dziewczynach i pieniądzach, była dostosowana do głównego nurtu zachodnich tematów. Artyści próbowali stać się rosyjskimi wersjami 50 Centa i Kanye Westa. Zamiast tego Husky rapuje na tematy ważne dla młodzieży w Rosji. W utworze „Panelka” (ros. Панелька) Husky opisuje życie w typowych budynkach mieszkalnych z czasów radzieckich, w których nadal mieszka większość Rosjan. Jest to szczegółowe przedstawienie postkomunistycznego życia osoby z niezamożnej rodziny. Utwór opowiada o wszechobecnej biedzie, braku perspektyw na przyszłość i strachu przed powtórzeniem niefortunnego losu własnych rodziców. Piosenka stała się swoistym hymnem dzieciaków z bloków. Jej siła i powaga przypominają wyraziste protest songi z lat osiemdziesiątych, takie jak „Czekamy na zmiany” Kina. Czarno-biały klip nakręcony został na tle tytułowych panelek, czyli bloków z wielkiej płyty. To niezwykła historia – rap o słabości, braku woli i małym człowieczku uwięzionym w wirze nieprzezwyciężonych okoliczności.

Jego utwory koncentrują się nie tylko na życiu codziennym w Rosji. Husky nie boi się tematów politycznych. W swoim utworze  „7 października” (ros. Седьмое октября), nawiązującym do urodzin Władimira Putina, Husky krytykuje w ostry sposób prezydenta Rosji. Wideo przedstawia powoli starzejący się portret mężczyzny przypominającego Putina, który nawiązuje do historii Doriana Graya z powieści Oscara Wilde’a. Piosenka ukazuje Putina jako bogatego cara, który wystawnie świętuje, podczas gdy jego naród żyje w biedzie i mierzy się z licznymi problemami. Utwór szybko zyskał popularność i trafił na listy przebojów.

Odważne piosenki rapera nie umknęły uwadze rosyjskich władz, które stopniowo zaczęły cenzurować działania artysty. Najpierw jego piosenki zaczęły znikać z wielu serwisów internetowych.  W ciągu następnych kilku miesięcy koncerty Husky’ego  zostały odwołane w wielu rosyjskich miastach. Ostatecznie raper został oskarżony o ekstremizm i trafił do aresztu. Jednak próba uciszenia niepokornego rapera nie powiodła się, a działania władz wywołały efekt odwrotny do zamierzonego. Husky, niegdyś znany tylko w kręgach undergroundowego hip-hopu, stał się głosem młodego pokolenia Rosjan, a informacja o jego aresztowaniu szybko obiegła cały kraj. W Moskwie doszło do licznych protestów w obronie rapera, które ostatecznie sprawiły, że muzyk został zwolniony z aresztu.

Krytycy, próbując wyjaśnić fenomen Husky’ego, mają różne opinie. Niektórzy mówią, że Rosja znalazła w nim własnego Kendricka Lamara – liryczny głos uciśnionych. Inni porównują go do rosyjskich poetów i pisarzy z przeszłości, dokonując porównań między prześladowaniami, przez które musieli przejść. Jedno jest pewne: Husky odcisnął swoje piętno nie tylko na rosyjskim rapie, ale na całej rosyjskiej kulturze młodzieżowej.